Mcms4483 edited 2048x1151

Младинска моќ против климатските закани во Охрид, Струга и Дебар

ОдЦентар за одржлив развој на заедницата Дебар

Како изгледа кога три граѓански организации здружуваат сили за да им овозможат на младите да станат двигатели на промени? Како изгледа кога Eзерото станува училница, а бродот подиум за гласот на младоста и науката? Проектот „Да учиме за климатските промени“ ја даде токму таа можност за генерациите кои учат, соработуваат, замислуваат решенија и храбро чекорат кон одржлива иднина.

Спроведуван од Извидничко поречанскиот одред „Крсте Јон“ – Струга, здружението Центар за одржлив развој на заедницата – Дебар и Регионалниот зелен центар – Охрид, поддржан од Цивика мобилитас преку Владата на Швајцарија, проектот е фокусиран на децата и младите од Струга, Охрид и Дебар. Иницијативата ги надмина бариерите на возраста, јазикот и општинските граници, градејќи една заедничка мрежа на знаење, емпатија и акција.

Mcms4483

Една од серијата активности што ја обележаа оваа иницијатива започна со дводневна обука во Струга, каде 30 млади учесници добија основа за проектна работа: од анализа на повикот, дефинирање цели, до изработка на логичка рамка и составување буџет. За многумина ова беше првпат да се запознаат со концептите кои се темел на граѓанското дејствување. „Беше многу интересно, имаше дружење, тимска работа, многу искуства што инаку не би ги очекувала од секојдневниот живот, ако не бевме на проектов“, вели Мина Краљ, (13 години) учесничка од Струга. „Сега веќе имам некое познавање за тоа како се пишува проект, и тоа ме прави посигурна“.

Оваа обука беше вовед во петдневниот младински камп за климатски промени. Динамично, едукативно и емотивно искуство во кое младите го продолжија започнатото. Нивната задача беше амбициозна односно, да осмислат по една проектна апликација за климатски прашања, што реално може да се спроведе во нивните општини. Но, уште поважно беше да создадат нешто свое, нешто што ги одразува нивните грижи и нивните соништа.

Mcms4529

Во секоја активност, започнувајќи од утринските вежби за фокус и смирување, до креирањето на визуелни презентации, се чувствуваше посветеноста на тимот. Една од учесничките, Јана Танаскоска од с.Калишта, струшко вели: „Ми беше првпат да учествувам во ваков проект. Сара, нашата обучувачка, ни даде простор да зборуваме сите, и ми се допадна што истовремено преведуваше и на македонски и на албански јазик. Кампот најмногу ќе го паметам по дружењето, но и по тоа што научивме колку е важно да можеш да напишеш и да спроведеш идеја“. Младите не беа само учесници туку и автори. Една група предложи еко-иницијатива за Вишни, мало планинско село каде често се остава отпад од посетителите. Нивните предлози беа поставување соларни штекери, организирање работилници, подигање на свеста меѓу жителите и посетителите. „Сакаме да покажеме дека и ние од Струга знаеме што се случува во светот“, додаде Јана. Редон Јајага, (17 години) од Дебар, опишува како за него кампот бил вистинска пресвртница: „Научив многу, не само за проектите, туку и за себе. По природа сум затворен тип, а тука стекнав пријатели, почнав и по малку да зборувам македонски. Најголем предизвик не ми беше буџетот, туку како да најдеме решение за сите проблеми“.

2

Во текот на кампот, младите развиваа свои идеи и правеа цртежи со лична визуализација на светот што сакаат да го изградат. И кога на крајот беше време за презентирање, секој глас звучеше храбро и сигурно. Некои проекти се насочија кон заштита на животински видови во изумирање, други кон рециклажа и чистење, трети кон локално застапување. Она што ги обединуваше сите беше желбата за промена и иницијативата што доаѓа од самите нив.

Кулминацијата на неделата беше 21 јуни – Денот на Охридското Езеро. На бродот „Галеб“, на Езерото, се одржа регионален настан кој ги обедини науката, граѓанскиот сектор, институциите, младите и нивните семејства. Тоа не беше обичен настан, туку жива, симболична слика на она што го претставува овој проект или заедништво и решителност.

3

„Започнавме со работилници во училиштата, инициравме дискусии, направивме 45 објави што стигнаа до над 45.000 луѓе. Младите сакаат да се вклучат, треба само да им се даде можност,“ рече Ана Бојаџиева, координаторка од Регионалниот зелен центар – Охрид.

Панел-дискусијата на бродот беше водена од експертот за управување со води, Дејан Пановски, кој истакна дека Денот на Езерото, востановен во 2000 година од македонско-албанскиот одбор, е симбол на прекуграничната соработка и заедничката грижа за природниот ресурс. Во панелот учествуваше и д-р Орхидеја Тасевска од Хидробиолошкиот завод од Охрид, која ги истакна сериозните предизвици со кои се соочува Езерото: пад на водостојот, зголемен притисок врз автохтоните видови, нарушување на биолошката рамнотежа. „Секоја капка што ќе ја изгубиме денес, може да биде ненадоместлива утре“, рече таа, посочувајќи на потребата од итна акција. „За мене највпечатливо беше тоа што младите не само што беа таму, тие зборуваа, имаа идеи и беа слушнати“, додаде Душица Боева, експерт за Аква култура. „Тоа што го видов на бродот не беше само панел-дискусија, туку тоа беше заедничка грижа и подадена рака меѓу генерации“.

5

Проектот „Да учиме за климатските промени“ успешно ги руши бариерите, генерациски, национални и институционални. Ја потврдува важноста на секој поединец, особено на младите, во заштитата на нашето најскапоцено наследство – природата и водата. Се зајакнуваат капацитетите на младите, се градат мостови меѓу заедниците, се овозможува реална микро-поддршка за нивни проекти.

Во еден миг, бродот стоеше закотвен со поглед кон стариот дел на Охрид. Над него небо, под него Езерото, а на него, млади што се смеат, слушаат, предлагаат, и експерти, претставници на локалната власт, и родители кои им ја даваат најголемата поддршка за вклучување во иницијативи за заштита на животната средина.

На крајот од оваа извонредна недела, не остана само споменот од дружбата, знаењето и енергијата, туку и нешто многу поважно: чувство на моќ кај младите дека тие можат да иницираат вистински промени. Во нивните очи се гледаше одлучноста, во нивните идеи – решенија, а во нивниот ангажман иднината што сите ја посакуваме.

Dsc 0551

И како што рече Душица И. Боева „Токму младите се двигатели на промените и клучни актери во креирањето на идни политики“. Преку лични сведоштва и креативни еко-иницијативи, тие покажаа дека ангажманот на новите генерации не е само инспиративен туку и ефикасен.

Проектот „Да учиме за климатските промени“  отвори простор за учење, создаде заедница или мрежа на млади луѓе кои размислуваат, дејствуваат и ја гледаат иднината не како предизвик, туку како можност што започнува со нив. Нам ни останува да ги следиме нивните чекори и да сведочиме на патот од идеја до реализација.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Центар за одржлив развој на Заедницата Дебар

Продолжи со читање

  • Учество на осмата меѓународна регата Сава Наутик во Брчко – БиХ

    Претставникот на извидничкиот одред “Димитар Влахов“ од Велес, Владимир Ивановски Вуцо и од Вардарска регата “Гемиџии“ Владимир Стојанов и Томе Шескокалов во периодот од 28-30.8.2026 год. на покана на здружението ИКС центар (X centar) од Брчко Дистрихт – БиХ земаа учество на осмата меѓународна туристичка рега “Сава наутик“. На оваа…

  • Погледнете го нашето ново промотивно видео и откријте како органскиот отпад може да стане вредна суровина!

    Преку силен фокус на циркуларната економија и еколошката едукација, сакаме да ги поттикнеме граѓаните на итна акција за правилно сортирање на отпадот — клуч чекор кон здрава животна средина и ублажување на климатските промени. Главни ѕвезди во видеото се наставниците и учениците од основните училишта каде што ги одржавме нашите едукативни работилници. Тие јасно порачуваат: со менување на секојдневните навики и активен граѓански ангажман, секој од нас има моќ да донесе позитивни промени во општеството!
    Ова видео е дел од промотивнтаа дигитална кампања со едукативно-информативни содржини за придобивките и начините за искористувањето на потенцијалот на органскиот отпад.
    Оваа видео е подготвено во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Resource Environmental Center – REC North Macedonia Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Eco – Logic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија и Embassy of Switzerland in North Macedonia преку програмата Цивика мобилитас #CivicaMobilitas.
     
    Содржината на оваа видео е единствена одговорност на партнерите во проектот и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија #CHinMK, Цивика мобилитас #CivicaMobilitas, или организациите што ја спроведуваат.

  • Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери

    Програми Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери Кампот Михелштат во Германија беше домаќин на Европскиот младински камп, кој собра 135 учесници од 15 земји. По долго патување, а за некои и пристигнување во Михелштат низ серија на предизвикувачки услови, младите и нивните лидери се обединија околу заедничката тема: “Growing together – rooted in values – rising as leaders“, односно „Растеме заедно – вкоренети во вредностите – се издигнуваме како лидери“. Кампот понуди динамична програма исполнета со различни курсеви, интерактивни работилници и можности за размена на знаења и искуства. Курсевите беа задолжителниот дел и опфаќаа повеќе теми поврзани со менталното здравје, лидерството, активности на отворено поврзани со изградба на куќарки на дрва, обработка на темата “Do no harm” како методологија против било каков вид на насилство, односи со јавност, техники за раскажување приказни, театарски пристап во работата со млади и дигитално образование. Младите учесници и младинските работници активно придонесуваа со сопствените идеи, практики и перспективи, создавајќи простор во кој сите можеа да учат едни од други. Во фокусот беше заедничкото учење за иднината на младинската работа, како и развивањето лидерски способности засновани на вредности, соработка и меѓународно разбирање. Покрај едукативниот дел, програмата беше збогатена со многу креативни и забавни активности. Учесниците имаа можност да бидат дел од интернационален музички бенд, да создаваат уметност низ различни работилници за рачни изработки, цртање и сликање, работилници за дизајнирање восочни свеќи како и склопување и дизајнирање на куќарки за мали птици, да учествуваат во работилници за пеење (ten sing), да посетуваат сесии за релаксација и да учествуваат во спортски активности на терените на кампот во Михелштат. Дури и високите температури не ги спречија учесниците да учествуваат на сите овие настани, но и да уживаат во посетата на локалниот базен. За учесниците, покрај овие обврски, вклучена беше и прошетка до адреналински парк и возење на мал, планински ролеркостер, како и патување со брод по реката Мајна до блискиот град Милтенберг. Од Македонија имаше вкупно 7 претставници. Во изминатите четири години, овој камп прерасна во важно место за средба на европското ИМКА движење. Тој не претставува само меѓународен собир, туку простор каде што младите градат пријателства, споделуваат искуства и се инспирираат стекнатото знаење да го пренесат во своите земји и локални организации. Овој камп служи за сплотување на младинските работници низ камповите во Европа и е особено значаен за нашата земја од аспект на тоа што нуди споделување на искуства поврзани со камп културата која што ИМКА во Битола и во Македонија неуморно се труди да ја издигне на едно повисоко и препознатливо ниво за сите наши локални учесници, волонтери и поширока публика. * Пред да дојдам на кампот во Михелштат немав некои преголеми очекувања. Се надевав дека ќе запознаам нови луѓе, ќе стекнам пријатели и ќе разменам мислења со млади од различни земји. На крајот, сето тоа се исполни, па дури и ги надмина моите очекувања. Најинтересен и највпечатлив дел за мене беше курсот за лидерски вештини. Таму научив многу корисни работи за комуникацијата, тимската работа и начинот на кој еден лидер може позитивно да влијае на другите. Сигурно ќе ги применам овие знаења и во мојата заедница. За време на кампот стекнав поголема самодоверба во споделувањето на моите мислења и научив како подобро да ги разбирам и почитувам луѓето околу мене. Ова искуство ми помогна да пораснам како личност и да станам поотворен кон нови идеи и перспективи. Дефинитивно би го препорачал Михелштат кампот на секој млад човек кој сака да стекне нови искуства, да создаде меѓународни пријателства и да научи нешто корисно и вредно за својата иднина. Никола Гелов Кога првпат слушнав за кампот во Михелштат, сè ми дојде многу неочекувано. Бев пресреќна кога дознав дека и моите другарки добија можност да учествуваат, бидејќи знаев дека заедно ќе доживееме едно незаборавно искуство. Секој ден на кампот ми беше интересен на свој начин. Имав можност да научам многу нови работи и да запознаам луѓе од различни средини. Особено ми се допадна курсот по пеење. Таму научив дека не треба да се плашиме да пробаме нешто ново. Ако никогаш не се обидеме, нема да знаеме што можеме да постигнеме. Секој човек има свој талент и свој начин на изразување, а токму тоа нè прави посебни. Едно од највозбудливите искуства за мене беше активноста во Tree House. Искрено, пред да дојдам на кампот мислев дека тоа не е нешто што би го направила во мојот град. Но, овде решив да излезам од мојата зона на удобност и да пробам нешто ново. На крајот, многу се забавував и бев горда на себе што се осмелив да учествувам. Од курсот по пеење научив и една важна животна лекција: дека не треба да ги осудуваме другите. Секој може да направи нешто на свој начин и тоа не го прави помалку вреден. Наместо да критикуваме, треба да ги прифатиме и почитуваме разликите меѓу луѓето. Кампот ме научи да се дружам со сите, да бидам поотворена и да не донесувам брзи заклучоци за другите. Сфатив дека секој човек има своја приказна и дека сите заслужуваат почит, разбирање и поддршка. Најважната порака што ќе ја понесам со себе е дека треба да бидеме храбри и да не се плашиме од нови предизвици. Нема глупави прашања и нема неуспеси кога учиме нешто ново. Секое искуство е можност да пораснеме и да станеме подобра верзија од себе. Дефинитивно би им го препорачала Михелштат кампот на сите млади кои имаат можност да учествуваат. Пријателствата, чувството дека сте дел од едно големо семејство, новите искуства и сè што се учи таму се нешта што тешко можат да се доживеат на друго место. Тоа е искуство кое засекогаш останува во сеќавање. Јована Кирјаковска   Бидејќи и претходно имав учествувано на два меѓународни кампа надвор од Македонија, дојдов во Михелштат со високи очекувања и чувство на возбуда. Од моите претходни искуства знаев дека ме очекува нешто посебно, а кампот ги надмина сите мои очекувања. Она што најмногу ми се допадна беше разновидноста на курсевите и работилниците. Тие создадоа можност сите учесници да се запознаат подобро, да се дружат и да учат едни од други.

  • ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби

    ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби На 27 јуни 2026 година, Кирил Михајлов, командир на Доброволното противпожарно друштво Свети Николе, учествуваше на панел-дискусија во Скопје посветена на противпожарната заштита и подготвеноста за вонредни состојби. Во рамки на дискусијата беа разгледани дел од клучните предизвици со кои се соочуваат противпожарните…

  • Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE

    Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE Доброволното противпожарно друштво Свети Николе продолжува да придонесува кон целите на проектот ENSURE преку своето директно учество во сложени интервенции на шумски пожари во Северна Македонија. За време на големиот пожар во Општина Македонски Брод, тимот на ДПД Свети Николе беше ангажиран како…

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор