Унапредување на здравјето на мајките и децата – Наоди од спроведениот мониторинг и анализа на програмата за активна здравствена заштита на мајките и децата за 2024 година

Секоја година Владата на Република Северна Македонија ја усвојува Програмата за активна здравствена заштита на мајките и децата која ја подготвува и спроведува Министерството за здравство. Главна цел на оваа програма е континуирано унапредување на здравјето на децата и жените во репродуктивниот период во насока на намалување на доенечката и маjчината смртност. Земајќи ја во предвид целта, оваа програма е од клучно значење за здравјето и добросостојбата на овие особено ранливи категории од населението.

Воедно целта на оваа програма е во насока на исполнување на Целите за одржлив развој (Sustainble development goals)  и тоа целта 3.1. До 2030 година да се намали глобалната стапка на матернална смртност на помалку од 70 на 100 000 живородени; како и целта 3.2. До 2030 година да се спречи превентабилната смртност на новороденчињата и децата на возраст под 5 години, со тоа што сите целта на глобално ниво е стапката на новородонечка смртност да изнесува најмалку 12 на 1 000 живородени, додека стапката на смртност на децата под 5 годишна возраст да изнесува најмалку 25 на 1 000 живородени[1].

Воедно значајно е да се напомене дека Програмата за активна здравствена заштита на мајките и децата е една од ретките програми на Министерството за здравство каде во последните 12 години се предвидуваат мерки и активности за ранливи категории на деца и жени, вклучувајќи ги: Ромските заедници, руралните средини, лицата без документи за лична идентификација, децата и жените од социо-економски ранливи средини, жени жртви на сексуално насилство и семејно насилство, жени со репетитивни абортуси и останати ранливи категории.

Во изминатата деценија активностите во програмата претрпеа низа на измени, при што беа усвојувани активности, кои потоа беа отстранувани од програмата, дел од активностите се појавуваат само во една година, додека дел од активностите се присутни во програмата повеќе од една деценија.

Целта на оваа анализа е да даде преглед на усвоените мерки и активности во Програмата за 2024 година, и споредба со Програмата за 2023 година, со цел да се увиди кои активности трпат измени во тек на овој временски период.

Целта на анализата е да ги прикаже наодите од мониторингот на спроведените активности и реализираниот буџет на Програмата за активна здравствена заштита на мајките и децата за 2024 година.