Менталното здравје кај младите – тивка епидемијa

 Тркалезна маса: Менталното здравје кај младите – време е да зборуваме гласно

На 3 октомври 2025 година, во клубот „Утопија“ во Битола, Про Локал ја организираше тркалезната маса на тема „Менталното здравје кај младите“, во рамки на проектот „Младински политики по мерка на младите“. Настанот беше посветен на една од најчувствителните, но и најактуелни теми во современото општество – менталното здравје на младите генерации.

На настанот учествуваа директорите на средните училишта во Битола, како и психолозите и педагозите од стручните служби, заедно со претставници на Општина Битола и тимот на Про Локал. Преку отворен и искрен дијалог беа идентификувани најчестите предизвици со кои се соочуваат младите, но и институциите кои се грижат за нивниот развој.

Психолозите истакнаа дека стигмата сè уште постои, но дека најчесто доаѓа од родителите, додека младите самите покажуваат сè поголема подготвеност да зборуваат за своето ментално здравје. Наставниците имаат потреба од системска поддршка и континуирани обуки за препознавање на рани знаци на анксиозност, депресија и емоционална исцрпеност кај учениците, додека недостигот на стручен кадар и недостатокот на континуитет при премин на учениците од основно во средно образование – кога не се пренесуваат психолошките досиеја – дополнително го отежнуваат процесот на навремена поддршка.

Во дискусијата беа опфатени и влијанието на социјалните медиуми, јавната осуда и булингот, како и генерациските разлики во вредностите и начинот на комуникација меѓу младите, родителите и наставниците. Сите овие фактори, заедно со зголемената изложеност на младите на дигитален притисок, создаваат комплексна слика која бара долгорочен и заеднички пристап.

Учесниците се согласија дека менталното здравје мора да стане приоритет во младинските и образовните политики, а не тема за повремена дискусија. Со брзите промени во начинот на живот и постојаната онлајн поврзаност, младите се соочуваат со притисоци кои бараат повеќе разбирање, превенција и поддршка од сите страни – училиштата, семејствата и заедницата.

Настанот заврши со потпишување Меморандум за соработка меѓу училиштата, Про Локал и Општина Битола – симбол на заедничка определба да се работи посветено и координирано во насока на создавање безбедна, инклузивна и поддржувачка средина за младите.

„Оваа средба не е крај, туку почеток на едно системско движење кое ја отвора темата за менталното здравје гласно и без предрасуди. Заедно со училиштата, институциите и самите млади, ќе продолжиме да градиме заедница која се грижи, слуша и реагира,“ – истакнува Про Локал.

Про Локал ќе продолжи со активности насочени кон унапредување на младинското учество, градење капацитети на образовните институции и отворање можности за младите да го развиваат својот потенцијал во здраво, безбедно и поттикнувачко опкружување.

Во наредните пет месеци, во рамки на Програмата за промоција на менталното здравје на младите во општина Битола, Про Локал ќе реализира серија активности, меѓу кои: креативен настан под мотото „Сите имаме различни таленти, а исти предизвици“, активности од областа на физичкото и менталното здравје под наслов „Фитнес и тенис: телото како сојузник на умот“, посета на старскиот дом „Св. Спас“ со практична работилница за готвење и модерирана дебата „Баба знае најдобро“, тематски настан во Bliss Mall „Шопингот како терапија за менталното здравје?“ и завршен собир „Гласот на младите за менталното здравје“, кој ќе послужи како платформа за изразување на младинските ставови, потреби и препораки.

Проектот е поддржан од програмата Civica Mobilitas, финансиран од Швајцарската агенција за развој и соработка (SDC), а имплементирана од НИРАС во конзорциум со Македонски центар за меѓународна соработка (МЦМС).