Mladinski politiki po merka na mladite 201111.jpg

Менталното здравје кај младите – тивка епидемијa

ОдПро Локал

 Тркалезна маса: Менталното здравје кај младите – време е да зборуваме гласно

На 3 октомври 2025 година, во клубот „Утопија“ во Битола, Про Локал ја организираше тркалезната маса на тема „Менталното здравје кај младите“, во рамки на проектот „Младински политики по мерка на младите“. Настанот беше посветен на една од најчувствителните, но и најактуелни теми во современото општество – менталното здравје на младите генерации.

На настанот учествуваа директорите на средните училишта во Битола, како и психолозите и педагозите од стручните служби, заедно со претставници на Општина Битола и тимот на Про Локал. Преку отворен и искрен дијалог беа идентификувани најчестите предизвици со кои се соочуваат младите, но и институциите кои се грижат за нивниот развој.

Психолозите истакнаа дека стигмата сè уште постои, но дека најчесто доаѓа од родителите, додека младите самите покажуваат сè поголема подготвеност да зборуваат за своето ментално здравје. Наставниците имаат потреба од системска поддршка и континуирани обуки за препознавање на рани знаци на анксиозност, депресија и емоционална исцрпеност кај учениците, додека недостигот на стручен кадар и недостатокот на континуитет при премин на учениците од основно во средно образование – кога не се пренесуваат психолошките досиеја – дополнително го отежнуваат процесот на навремена поддршка.

Во дискусијата беа опфатени и влијанието на социјалните медиуми, јавната осуда и булингот, како и генерациските разлики во вредностите и начинот на комуникација меѓу младите, родителите и наставниците. Сите овие фактори, заедно со зголемената изложеност на младите на дигитален притисок, создаваат комплексна слика која бара долгорочен и заеднички пристап.

Учесниците се согласија дека менталното здравје мора да стане приоритет во младинските и образовните политики, а не тема за повремена дискусија. Со брзите промени во начинот на живот и постојаната онлајн поврзаност, младите се соочуваат со притисоци кои бараат повеќе разбирање, превенција и поддршка од сите страни – училиштата, семејствата и заедницата.

Настанот заврши со потпишување Меморандум за соработка меѓу училиштата, Про Локал и Општина Битола – симбол на заедничка определба да се работи посветено и координирано во насока на создавање безбедна, инклузивна и поддржувачка средина за младите.

„Оваа средба не е крај, туку почеток на едно системско движење кое ја отвора темата за менталното здравје гласно и без предрасуди. Заедно со училиштата, институциите и самите млади, ќе продолжиме да градиме заедница која се грижи, слуша и реагира,“ – истакнува Про Локал.

Про Локал ќе продолжи со активности насочени кон унапредување на младинското учество, градење капацитети на образовните институции и отворање можности за младите да го развиваат својот потенцијал во здраво, безбедно и поттикнувачко опкружување.

Во наредните пет месеци, во рамки на Програмата за промоција на менталното здравје на младите во општина Битола, Про Локал ќе реализира серија активности, меѓу кои: креативен настан под мотото „Сите имаме различни таленти, а исти предизвици“, активности од областа на физичкото и менталното здравје под наслов „Фитнес и тенис: телото како сојузник на умот“, посета на старскиот дом „Св. Спас“ со практична работилница за готвење и модерирана дебата „Баба знае најдобро“, тематски настан во Bliss Mall „Шопингот како терапија за менталното здравје?“ и завршен собир „Гласот на младите за менталното здравје“, кој ќе послужи како платформа за изразување на младинските ставови, потреби и препораки.

Проектот е поддржан од програмата Civica Mobilitas, финансиран од Швајцарската агенција за развој и соработка (SDC), а имплементирана од НИРАС во конзорциум со Македонски центар за меѓународна соработка (МЦМС).

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

  • Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM

    На тркалезната маса „Зајакнување на конкурентноста: Енергетската транзиција, CBAM и иднината на македонската индустрија“, Finance Think ја промовираше студијата „Подготвеност за CBAM и зелената индустриска транзиција во Северна Македонија“. Студијата покажува дека подготвеноста за CBAM ќе биде клучен фактор за одржување на конкурентноста на домашните производители на пазарот на Европската Унија. Во 2025 година, извозот […]
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM first appeared on Finance Think.
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM appeared first on Finance Think.

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор