цивил

ИЗБОРЕН РАПОРТ #9: Фејсбук, КОВИД-19, злоупотреби, фингерпринт и селекција на набљудувачите

Деветти ден и деветто издание на „Изборен рапорт“ на ЦИВИЛ во кое се застапени темите за падот на Фејсбук и реакцијата на шефот на Левица, за четвртиот насилен инцидент во кампањата, политичките злоупотреби на децата, препораките за заштита од КОВИД-19, фингерпринт апаратите и селекцијата на изборните набљудувачи на ЦИВИЛ.

ПАДОТ НА ФЕЈСБУК И ШЕФОТ НА ЛЕВИЦА

Вчерашниот ден го одбележа падот на социјалните мрежи и платформи Фејсбук, Инстаграм и Уатсап.

Граѓанките и граѓаните имаа можност барем неколку часа да одморат од интензивните кампањски активности и содржини на политичките партии, како и од нивните меѓусебни препукувања.

Дел од партиите од опозицијата, меѓу кои и шефот на Левица, го искористија овој настан повторно за ширење дезинформации дека падот на Фејсбук се должи на наводна цензура од страна на невладини организации од земјава. Се разбира, ова не е точно, бидејќи падот на платформите беше глобален. Дезинформациите ги следеа коментари во кои се бележи и говор на омраза, како и повици за забрана на неколку организации, меѓу кои и ЦИВИЛ.

ЧЕТВРТИ НАСИЛЕН ИНЦИДЕНТ

Во текот на вчерашниот МВР извести за обид за физички напад со метален предмет врз градоначалникот на Лозово, Ацо Велковски од страна на жител на с. Каратманово кој се случил на 2 октомври 2021. Како што известија од МВР, се преземаат мерки за расчистување на случајот.

По бомбата во дворот на кандидат за советничка листа на СДСМ во Шуто Оризари, тепачка и оштетување на рекламен материјал во Чашка и пукањето пред изборниот штаб на ДУИ во Чаир, ова е четврти инцидент со насилство во изборната кампања.

Цивил апелира до политичките партии и нивните поддржувачи, како и од соодветните институции, да преземат итни мерки за превенција од насилство во изборниот процес.

ПРЕПОРАКИ ЗА ЗАШТИТА ОД КОВИД-19

На митинзите на отворено на партиите во рамки на предизборната кампања, иако нема официјална препорака за носење маска, пожелно е таа да се носи, но и да се создадат услови за барање на сертификатите за вакцинација, изјави вчера министерот за здравство Венко Филипче.

Препораката за носење маски на затворено останува, додаде Филипче. На изборниот ден, потенцира министерот Филипче, постојат протоколи кои се применуваа и на претходните избори.

Мониторингот на ЦИВИЛ бележи случаи на непочитување на протоколите и на препораките за заштита од КОВИД-19 речиси на сите митинзи од речиси сите политички партии.

ПОЛИТИЧКА ЗЛОУПОТРЕБА НА ДЕЦАТА

Продолжува политичката злоупотреба на деца во кампањски активности на политичките партии. Во текот на вчерашниот ден, мониторинг тимот на ЦИВИЛ забележа уште еден случај на присуство на деца на спортска активност на ДУИ, во која покрај високи партиски функционери и кандидати на изборите, учествуваа и деца.

Злоупотребата на децата во политички и зборни кампањи е забрането според Законот за заштита на децата.

ОДБИВАЊЕ ДЕБАТА ВО ЈАВНОСТА

Кандидатите на ВМРО-ДПМНЕ одбиваат медиумско соочување со нивните противкандидати.

А1он и Макфакс известија дека кандидатката за градоначалник на Скопје поддржана од ВМРО-ДПМНЕ, Данела Арсовска, одбила присуство на дебата со противкандидатите организирана од овие медиуми.

И кандидатот на ВМРО-ДПМНЕ за градоначалник на Прилеп, Борче Јовчески одбил предизборно соочување со противкандидатите, кое беше емитувано вчера на Првата програма на националниот сервис НТВ (МТВ).

ДЕБАТИТЕ СЕ СУШТИНСКИ ВАЖНИ ЗА ДЕМОКРАТСКИОТ КАРАКТЕР НА ИЗБОРИТЕ

Овие постапки потсетуваат на владеењето на Груевски, кога речиси цела деценија немаше медиумски дебати меѓу власта и опозицијата.

ЦИВИЛ ги потсетува политичките партии дека предизборните дебати меѓу кандидатите се врвна придобивка на демократијата и можност за граѓаните да направат споредба меѓу аргументите и програмите на кандидатите. Отсуството од вакви дебати ја намалува можноста на граѓаните да направат информиран избор.

Затоа, ЦИВИЛ апелира до кандидатите да учествуваат на овие дебати и да им го овозможат на граѓаните правото на информиран избор, што е еден од базичните принципи за демократски избори. Ако можат партиските лидери Мицкоски и Заев да имаат медиумски соочувања, зошто тоа не би важело за кандидатите на партиите?

ФИНГЕРПРИНТ АПАРАТИ И ОДГОВОРНОСТ

ДИК вчера прими уште повеќе од илјада од терминалите за идентификација преку отпечатоци на прсти, а веќе е започнато и полнењето со податоци од граѓаните на веќе пристигнатите, изјави вчера претседателот на ДИК Александар Даштевски, кој присуствуваше на примопредавањето.

До крајот на неделата треба да пристигнат договорените 4000 терминали што првпат ќе се користат на овие локални избори.

Претседателот на ДИК рече дека Локалните избори ќе бидат добро организирани, но дека не може да гарантира како ќе се одвива техничкиот дел со примена на терминалите за идентификација бидејќи тоа се случува првпат и немало пилот примена.

СЕЛЕКЦИЈА НА ИЗБОРНИТЕ НАБЉУДУВАЧИ НА ЦИВИЛ

Откако заврши процесот на аплицирање, во тек е селекција на краткорочните набљудувачи на ЦИВИЛ, кои ќе го набљудуваат гласањето за локалните избори на 17 октомври.

Сите кандидати ќе бидат известени дали нивните апликации се прифатени или не најдоцна до утре, 6 октомври.

Веднаш потоа ќе следат информации за тоа како и каде ќе се одржат обуките.

Џабир Дерала, во соработка со Мониторинг тимот на ЦИВИЛ
Камера: Атанас Петровски
Реализација: Ариан Мехмети


Изборниот рапорт на ЦИВИЛ се емитува во живо, секој ден во 11:15 часот.
Линкови до пренос во живо:
Јутуб

Фејсбук

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

  • Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM

    На тркалезната маса „Зајакнување на конкурентноста: Енергетската транзиција, CBAM и иднината на македонската индустрија“, Finance Think ја промовираше студијата „Подготвеност за CBAM и зелената индустриска транзиција во Северна Македонија“. Студијата покажува дека подготвеноста за CBAM ќе биде клучен фактор за одржување на конкурентноста на домашните производители на пазарот на Европската Унија. Во 2025 година, извозот […]
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM first appeared on Finance Think.
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM appeared first on Finance Think.

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор