цивил

ИЗБОРЕН РАПОРТ #8: Во првата недела нотирани случаи на црна кампања, политичка злоупотреба на деца, кршење на КОВИД-протоколите и други неправилности

Ова е сезона на бескрајно додворување. Во своите кампањи, политичките партии, која колку може, раскажуваат колку постигнале, а уште повеќе што ќе постигнат ако ја добијат довербата на гласачите. Цивил спроведува континуиран мониторинг на клучните политички процеси и настани во земјата во повеќе области, вели Џабир Дерала од ЦИВИЛ, во осмото издание на „Изборен рапорт“.

ГЛАВНИ НАОДИ ОД МОНИТОРИНГОТ НА ЦИВИЛ

Мониторингот на настаните и процесите во изборен контекст е започнат од почетокот на 2021 година, а особено се интензивира во две фази, на почетокот на јуни, а потоа и со ангажирањето на долгорочните набљудувачи на 15 август.

Во тој подолг период се бележат повеќе настани и процеси, од кои ЦИВИЛ посебно ги истакнува:

1. Долго пред почетокот на официјалната изборна кампања се бележи политичка кампања во изборен контекст.

2. Црна кампања со говор на омразата кон политичките конкуренти, дезинформации и манипулации.

3. Донесување изборни измени непосредно пред почетокот на изборниот процес, наспроти препораките на ОБСЕ/ОДИХР и на националните организации како ЦИВИЛ, МОСТ и други.

4. Дезинформации и манипулирање со факти поврзани со процеси и настани со цел да се дискредитираат политичките конкуренти

ГОЛЕМ БРОЈ АКТИВНОСТИ НА ПАРТИИТЕ

Да видиме што донесе изборниот мониторинг на ЦИВИЛ во првата недела од официјалната изборна кампања која започна на 27 септември.

Мониторингот тимовите на ЦИВИЛ во соработка со Редакцијата ЦИВИЛ МЕДИА во текот на првата недела од кампањата објавија 10 изданија на изборната хроника, поместена во рубриката Политички ОК Корал.

Во оваа рубрика, покриени се 19 активности на ВМРО-ДПМНЕ, 17 на СДСМ, 12 на ДУИ, 9 на Алијанса за Албанците и Алтернатива, како и 10 активности на помалите партии Твоја, Гром, ДОМ/ЛДП и 8 на независните Шанса за Центар и Зелен хуман град.

КРШЕЊЕ НА ИЗБОРНИТЕ ПРАВИЛА

За истиот период, мониторингот на ЦИВИЛ нотира голем број случаи на кршење на принципите на добрите изборни практики и изборните правила и тоа во категориите:

1. Говор на омраза

2. Злоупотреба на деца во политичка кампања

3. Злоупотреба на службената положба за изборни цели

4. Злоупотреба на службените простории за изборни цели

5. Кршење на протоколите за заштита од КОВИД-19

6. Црна кампања

ИНЦИДЕНТИ И СЛУЧАИ НА ГРУБО КРШЕЊЕ НА ИЗБОРНИТЕ ПРАВИЛА:

1. Пукање со огнено оружје при отворањето на изборниот штаб на ДУИ во Чаир, 28 септември

2. Фрлена бомба во дворот на кандидат за советничка листа на СДСМ, 2 октомври

3. Притисоци за присуство на митинг на ДУИ од раководител на една образовна установа, 1 октомври

4. Тепачка и уништувања на изборен материјал во Градско, 29 септември

ГОВОР НА ОМРАЗА И ЦРНА ПРОПАГАНДА

Мета: Петре Шилегов

Црната пропаганда и говорот на омразата се придружен елемент на предизборните активности на дел од политичките субјекти кои учествуваат на локалните избори.

Изминатава недела предничи навредлива кампања против актуелниот градоначалник и кандидат на СДСМ за Град Скопје, Петре Шилегов, која предизвикува коментари со говор на омраза на социјалните мрежи.

Се бележи отворено и безрезервно учество и поддршка на црната кампања од истакнати партиски функционери и поранешни или актуелни пратеници во македонското собрание.

Мета: Фондацијата СОРОС и Град Скопје, односно Петре Шилегов

Случајот со Извидничкиот камп дел од медиумската машинерија на опозицијата го искористи за оцрнување на Фондацијата СОРОС, односно преку тој случај постои обид да се стави црна дамка врз граѓанскиот сектор. Исто така, и Шилегов е мета на говор на омраза во врска со тој случај.

Мета: Зоран Заев

Континуирана мета на говор на омраза е лидерот на СДСМ, Зоран Заев.

Во сите случаи се забележува дека се добро планирани и поддржани од одредени политички субјекти во земјава.

ЦРНА ПРОПАГАНДА ПРОТИВ ГРАЃАНСКОТО ОПШТЕСТВО

Се бележи црна пропаганда со дезинформации и навреди против граѓанското општество и ЦИВИЛ, на ТВ Алфа, како и на социјалните мрежи. Црната пропаганда најчесто се служи со креирање, најчесто дезинформации, манипулации со факти и теории на заговорот, содржини кои предизвикуваат говор на омразата, а неретко и повици на насилство. Црната пропаганда има цел да се дискредитира политичкиот противник во изборната трка.

Се бележи и голем број случаи на ширење дезинформации за што е формиран и посебен тим во состав на ЦИВИЛ. Дел од случаите се претставени и во емисијата „Кратки нозе“ која досега имаше три изданија.

ЗЛОУПОТРЕБА НА НАСТАНИ И ПРОЦЕСИ

Во политичката пропаганда со изборен контекст забележливо е дека се злоупотребуваат одредени настани и процеси со цел одредени субјекти да се здобијат со политички поени во јавноста. Се издвојуваат три теми и настани и тоа:

Спасувањето на цивилите од Авганистан предизвика лавина од теории на заговор и говор на омраза со ксенофобична содржина и нетрпеливост по етно-религиски основи.

Пописот веќе подолго време беше и остана тема врз чија основа се плетат разни теории на заговорот и дезинформации, како и повици на бојкот, со цел да се внесат поделби и меѓуетничка нетрпеливост, кои потоа се користат во политичката пропаганда.

Трагедијата со пожарот на модуларната КОВИД-болница во Тетово беше и сè уште е употребена за дискредитација на политичкиот противник.

ПОВИЦИ ЗА ПРЕДВРЕМЕНИ ПАРЛАМЕНТАРНИ ИЗБОРИ И НАЦИОНАЛНИ ТЕМИ

Во извештајот на ЦИВИЛ од првата недела на изборната кампања се бележат и континуирани повици за предвремени парламентарни избори.

Во кампањата доминираат национални теми, а на теренот секојдневно се наоѓаат лидерите на политичките партии кои ги фрлаат во сенка локалните кандидати за функции во локалната самоуправа.


Creative Commons 4.0 (дозволено преземање, со линк до изворот)

Продолжи со читање

  • Потврда на долгогодишното македонско-холандско пријателство

    Македонската развојна фондација за претпријатија (МРФП) и Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) на 16 јануари 2026 година беа домаќини на Н.Е. Узлем Џанел (Özlem Canel), Амбасадорка на Кралството Холандија во Република Северна Македонија и Иван Илиев, советник за економија и трговија во Амбасадата.

    „Денес беше убава прилика за освежување на долгото пријателство меѓу МРФП и Амбасадата на Кралството Холандија“, истакна Лазар Неданоски, извршен директор на МРФП.На средбата, која помина во пријатна и отворена атмосфера, директорот на МЦМС, Александар Кржаловски, потсети на почетоците на соработката со Холандија и на клучните поединци кои придонеле за развојот на организацијата. МЦМС како организација е основана во 1993 година, како потфат на домашни иницијативи поддржани од Холандската меѓуцрковна помош (ХМП) и агенциите на Светскиот совет на црквите (ССЦ). Пет години подоцна, во 1998 година, МЦМС ја основаше Македонската развојна фондација за претпријатија (МРФП), фокусирана на развој на малите претпријатија, преку пристап до финансиски услуги и промоција на претприемништво.

    Директорот на МРФП, Неданоски, даде хронолошки приказ на развојот на Фондацијата, нагласувајќи дека поддршката од Кралството Холандија била од клучно значење во првите години од нејзиното работење. Според него, таа поддршка не била важна само од финансиски аспект, туку имала значително влијание и врз организацискиот развој на МРФП, како и врз пошироката заедница мултиплицирајќи го ефектот во развојот на институциите, организациите и нивните лидери.
    Амбасадорката Џанел изрази задоволство што поддршката од Кралството Холандија резултирала со одржливи организации кои успешно работат и го пренесуваат своето искуство на други организации и институции. На средбата беше разговарано и за можностите за идна соработка.
     

  • Презентиран Индексот на политички интегритет

    На 27 ноември 2025 година во Клубот на пратеници се одржа презентацијата на првиот Индекс за политички интегритет (ИПИ) во земјата – инструмент создаден да ја измери, поттикне и промовира културата на интегритет во политичкиот и јавниот живот. Настанот беше проследен од голем број претставници на институции, медиуми, граѓански организации. Во своето…

  • Bure-Cycle: Од отпад до иновативен велосипедски паркинг

    Во светот каде ресурсите се ограничени, а отпадот се зголемува, секоја мала идеја за реупотреба има големо значење. Еко Логик со својот проект Bure-Cycle го покажува токму тоа – како старите метални буриња можат да добијат нов живот и да станат функционални, визуелно привлечни и одржливи велосипедски паркинзи за јавни простори. Иницијативата се роди од […]

  • Младите уметници го освојуваат јавниот простор: PATS – Уметност за активизам и општествени промени

    Европскиот проект „Младите уметници го освојуваат јавниот простор – PATS“ (Performance Artists Take The Streets – PATS) официјално започнува со јасна и силна мисија: да им овозможи на младите уметници нови простори, алатки и можности за креативно изразување и општествен ангажман. Уметноста како глас на промената PATS е проект финансиран преку Erasmus+ програмата на Европската […]

  • Високите цени ја истиснаа корупцијата од првото место, но таа и понатаму е меѓу најголемите општествени предизвици

    За разлика од 2021 и 2023 година, кога корупцијата беше препознаена како најголем општествен проблем, во 2025 година граѓаните на прво место ги издвојуваат високите цени (46,6%), додека корупцијата е веднаш зад нив (40,1%). Ова укажува дека инфлацијата, растечките трошоци за живот и намалената куповна моќ ја зголемуваат економската несигурност, но и дека корупцијата останува еден од клучните општествени предизвици.

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор