Повик за учество на новинар(к)и на обука за истражувачко известување за корупција во здравството

Здравствениот систем во Северна Македонија со години се соочува со сериозни предизвици поврзани со коруптивни практики, кои го намалуваат квалитетот и пристапноста на здравствените услуги. Истражувањата укажуваат дека граѓаните, а особено жените од маргинализираните заедници, често се изложени на директни или индиректни барања за неформални плаќања, непотизам и дискриминација при пристапот до здравствена заштита. Овие појави не само што ја поткопуваат довербата во институциите, туку создаваат дополнителни бариери за еднаков пристап до основното човеково право – здравје.

Проектот „Посилен систем за поправедна заштита: Намалување на корупцијата во здравството“ е дизајниран да одговори токму на овие проблеми. Тој има за цел да ја зголеми отчетноста и транспарентноста во здравствениот систем преку зајакнување на жените и граѓаните да пријавуваат корупција, јакнење на капацитетите на здравствените работници за препознавање и превенција на коруптивни практики и зајакнување на институционалните механизми за постапување. Преку едукативни активности, јавни кампањи и застапувачки иницијативи, проектот ќе придонесе кон создавање систем во кој граѓаните ќе имаат доверба дека нивниот глас е слушнат, а нивните права се заштитени.

Проектот го спроведува Здружението за еманципација, солидарност и еднаквост на жените – ЕСЕ со поддршка од Expertise France преку Agence Française de Développement (AFD).

Со цел да се поттикне конзистентно и сеопфатно медиумско известување за корупцијата во здравството и да се унапредат знаењата и вештините на новинарите за препознавање, истражување и професионално известување на оваа тема, во рамки на проектот ќе се организира основна и напредна обука за новинари. Фокус на обуката ќе бидат користење релевантни извори, документи и податоци, следење јавни набавки, примена на родова перспектива и етички стандарди, како и употреба на AI алатки во новинарската работа.

1. Цел на обуката

Обуката има цел да ги зајакне капацитетите на новинарите и медиумските работници за:

• препознавање и истражување на коруптивни практики во здравството;
• развивање истражувачки и аналитички приказни поврзани со корупција во здравствениот систем;
• примена на етички и професионални стандарди при известување;
• интегрирање на пристап заснован на јавен интерес и чувствителност кон ранливите групи при обработка на теми поврзани со здравството и корупцијата.

2. Структура на обуката

Обуката е конципирана во две фази: основна обука (2 дена) и напредна обука (2 дена).

Основната обука е закажана за 19 и 20 мај 2026 година, во хотел Глориус, Велес. Напредната обука ќе се одржи во септември 2026 година во Битола.

3. Што вклучува учеството?

За секој селектиран учесник ќе биде обезбедена финансиска поддршка за спроведување на истражувачка приказна поврзана со корупција во здравството.

Учеството во програмата вклучува:

• задолжително присуство на двете фази од обуката;
• активно учество во сите работни сесии и практични вежби;
• развој на идеја за истражувачка приказна или анализа за време на основната обука;
• менторска поддршка од обучувачите во периодот помеѓу двете фази на обуката;
• дополнителна финансиска награда за најдобрата истражувачка приказна.

Со пријавувањето, учесниците се обврзуваат на професионален пристап, почитување на роковите и доследно следење на етичките стандарди во новинарството.

4. За кого е наменета обуката?

Повикот е отворен за новинари и медиумски работници кои известуваат за здравство, социјални политики и јавни услуги, како и за сите новинари со интерес за истражување на корупција и прашања од јавен интерес.

5. Критериуми за избор

При изборот на учесниците ќе се земат предвид:

• релевантното новинарско искуство;
• интересот и мотивацијата за учество во обуката;
• интересот за истражување на корупција во здравството и прашања од јавен интерес;
• подготвеноста за активно учество во двете фази на обуката и во менторскиот процес.

6. Потребна документација за пријавување

Заинтересираните кандидати треба да достават кратка биографија (CV).

7. Начин на пријавување

Потребната документација треба да се достави по електронска пошта на адресата esem@esem.org.mk, со назнака: „Пријава за учество на обука за новинари за известување за корупција во здравството“.

8. Рок за пријавување

Рокот за доставување на пријавите е 8 мај 2026 година. Само избраните кандидати ќе бидат контактирани.