MIKROKUALIFIKIMET DHE ARSIMI DUAL PO NDRYSHOJNË KONCEPTIN MBI UNIVERSITETIN

Universitetet duhet të kenë rol më të madh në zhvillimin ekonomik, por aktualisht ndikimi i tyre është i pamjaftueshëm, vlerëson Marjan Bojaxhiev nga IHON-S. Sipas tij, vendi përballet edhe me problemin e largimit të kuadrove të reja, ndërsa universiteti i së ardhmes do të jetë më fleksibil dhe gjithnjë e më shumë do të mbështetet te mikrokualifikimet, mikroakreditimet dhe arsimi dual.

Duke folur për rolin e universiteteve në rritjen ekonomike, Bojaxhiev vlerëson se ndikimi duhet të jetë i konsiderueshëm, por në praktikë ai mbetet i pamjaftueshëm.

“Duhet të ndikojnë, por për fat të keq ndikojnë pamjaftueshëm“, thotë Bojaxhiev.

Ai e lidh këtë çështje me nevojën për investime më të mëdha në shkencë dhe arsim, duke iu referuar edhe diskutimeve në nivel evropian për konkurrueshmërinë ekonomike dhe teknologjike.

Sipas tij, investimet në arsim dhe shkencë janë të domosdoshme nëse synohet që ekonomia të ndjekë ritmin e zhvillimit industrial dhe inovativ në botë.

Një nga problemet që ai veçon është largimi i kuadrove më të mira të reja nga vendi. Bojaxhiev e konsideron këtë një pasojë edhe të politikave të mëparshme, kur shteti financoi studimet e të rinjve në universitetet prestigjioze jashtë vendit.

“Pjesërisht po. Fatkeqësisht, kemi pasur një politikë shumë të çuditshme“, thotë ai. Sipas Bojaxhievit, investimi në arsimimin e këtyre të rinjve nuk u shoqërua me mekanizma të mjaftueshëm për kthimin e tyre në vend.

“Që nga koha e Gruevskit u financuan studime në universitetet më prestigjioze të botës. Problemi është se ata njerëz u larguan, u punësuan në kompani të mëdha dhe shumica nuk u kthyen“, thekson ai.

Prandaj, sipas tij, shteti duhet të krijojë politika konkrete për rikthimin e kuadrove.

“Duhet të gjejmë një mënyrë për t’i stimuluar të rinjtë të kthehen. Vetëm përmes stimulimit mund të arrihet kjo“, vlerëson Bojaxhiev.

Për sa i përket raportit mes autonomisë universitare dhe kontrollit shtetëror, Bojaxhiev thekson se autonomia në vend është relativisht e gjerë.

“Mendoj se autonomia tek ne është mjaft e gjerë“, thotë ai, duke sjellë edhe përvojën e tij personale si student në periudhën e socializmit.

Sa i përket kritereve të Scopus dhe Web of Science, Bojaxhiev e sheh çështjen përmes dy këndvështrimeve.

Ai ngre pyetjen nëse kompanitë private duhet të kenë rol në përcaktimin e standardeve të cilësisë akademike.

“Këtu ekzistojnë dy qëndrime. Njëri është se kompanitë private nuk duhet të vendosin për cilësinë akademike“, shpjegon ai.

Bojaxhiev vëren se Scopus dhe Web of Science janë kompani private dhe pikërisht kjo ngre një dilemë parimore rreth rolit të tyre në vlerësimin akademik.

Nga ana tjetër, ai pranon se indeksimi mund të shërbejë si një tregues i rëndësishëm.

“Nga ana tjetër, çdo indeksim përfaqëson një tregues të caktuar të cilësisë“, thotë ai.

Por, sipas tij, publikimi i punimeve dhe prezantimi në konferenca lokale nuk janë të mjaftueshme për një sistem të fuqishëm shkencor.

“Nuk mjafton vetëm të shkruhen punime dhe të prezantohen në konferenca lokale“, thekson Bojaxhiev.

Duke folur për mënyrën se si mund të duket universiteti pas dhjetë vitesh, Bojaxhiev parashikon një sistem shumë më fleksibil të arsimit të lartë.

“Me siguri do të jetë shumë më fleksibil“, thotë ai.

Në këtë drejtim, ai veçon zhvillimin e mikrokualifikimeve dhe mikroakreditimeve, të cilat po bëhen pjesë gjithnjë e më e rëndësishme e arsimit bashkëkohor.

“Tashmë po hyjmë në konceptin e mikrokualifikimeve dhe mikroakreditimeve“, thekson Bojaxhiev.

Një tjetër zhvillim që ai e konsideron të rëndësishëm është arsimi dual. Sipas tij, Oda Ekonomike, ku ai është nënkryetar, prej kohësh po punon në zhvillimin e këtij modeli sipas shembullit gjerman.

“Oda Ekonomike, ku unë jam nënkryetar, prej kohësh po zhvillon konceptin e arsimit dual sipas modelit gjerman“, thotë Bojaxhiev, duke shtuar se ky model po përhapet gjithnjë e më shumë edhe në Francë.

Teksti është zhvilluar në kuadër të projektit “Përfaqësim për zhvillim gjithëpërfshirës”, i mbështetur financiarisht nga Qeveria e Zvicrës përmes programit Civica Mobilitas.

Përmbajtja e këtij teksti është përgjegjësi e vetme e Forumit për Politika të Arsyeshme, IOHN dhe BIRC dhe në asnjë mënyrë nuk mund të konsiderohet se pasqyron pikëpamjet e Qeverisë së Zvicrës, Civica Mobilitas ose organizatave të saj zbatuese.