Impulsi qytetar #13 – pasqyrë mujore e aktiviteteve të përfituesve të granteve

Janar 2026

Muaji i parë nga viti 2026 për organizatat civile, përfituesit aktual të granteve të Civika mobilitas, ishte periudhë e mbushur me aktivitete në fusha të ndryshme – nga fuqizimi i bashkëpunimit institucional për mbrojtjen e mjedisit jetësor, përmes transparencë dhe luftës kundër korrupsionit, deri te mbështetja e grave dhe të rinjtë në zhvillimin e tyre personal dhe profesional.

Janar filloi me hapa të rëndësishëm drejt përmirësimit të cilësisë së ajrit në Rajonin Jugperëndimor. Shoqata e ekologëve “Natyra” nga Struga nënshkroit memorandume për bashkëpunim me komunat Dibër dhe Strugë, duke hapur hapësirë për bashkëpunim të strukturuar midis sektorit civil dhe institucioneve lokale. Përmes projektit rajonal “Rrjeti civil për ajër të pastër në Rajonin Jugperëndimor”, i mbështetur nga Qeveria e Zvicrës përmes Civika mobilitas, do të themelohet Këshilli civil regjional për ajër si platformë për dialog të rregullt midis komunave, qytetarëve dhe organizatave qytetare, ndërsa është planifikuar gjithashtu instalimi i 30 instrumenteve për matje të cilësisë së ajrit në pesë komuna nga rajoni.

Në të njëjtën kohë, kujdesi për mjedisin jetësor vazhdoi edhe përmes edukimit për veprim të saktë me mbeturinat organike. Qendra për burime në mjedisin jetësor (REC) vazhdoi me fushatën për ndërgjegjësimin e publikut për përfitimet nga përdorimi i potencialit të bio mbeturinave, duke ofruar këshilla praktike për qytetarët si çdo ditë të kontribuojnë drejt mjedisit jetësor më të shëndetshëm.

Në mënyrë të ngjashme, edhe inkluzioni social ndërlidhet me vetëdijen ekologjike përmes projekti “BAGJ – Bashkërish për avokim të gjelbër për mbrojtjen e mjedisit jetësor“. Shoqata e punëtorëve social të Maqedonisë – SHPSM dhe Qendra për iniciativa sociale realizoi takim kryetaren e Komunës së Negotinës, Marija Naceva. Takimi​ rezultoi me nënshkrimin e memorandumit për bashkëpunim dhe hapjen e mundësive për iniciativa të gjelbra të përbashkëta që do të kontribuojnë drejt një mjedisi jetësor më të shëndetshëm dhe zhvillim lokal më të qëndrueshëm.

Ndërsa iniciativat ekologjike e formësojnë fillimin e vitit, të rinjtë po ashtu ishin pjesëmarrës aktiv në proceset e mësimit dhe zhvillimit. Nga 16 deri më 18 janar përmes projekti “Ne mësojmë për ndryshimet klimatike“, Njësiti skaut “Krste Jon Strugë“ dhe organizatat partnere organizuan pushim dimëror në fshatin Vishnjë në Strugë. Skautët e dhanë betimin, çdo gjë filloi Kodin Morse, bazat e ndihmës së parë dhe ndezjen e zjarrit, duke marrë pjesë në lojëra dhe aktivitete të shumta që i zhvilluan aftësitë për pune dhe përgjegjësi ekipore.

Pjesëmarrja e të rinjve mori gjithashtu një hapësirë ​​konkrete në Prilep, ku u hap Dhoma e muzikës për talente të reja, një iniciativë që rrjedh nga projekti “Politikat rinore të përshtatura për të rinjtë”. Kjo hapësirë, e krijuar si rezultat i përfshirjes aktive të të rinjve, do të jetë në dispozicion të muzikantëve të rinj për praktikë, shprehje krijuese dhe zhvillim talentesh. Hapja u shënua me performanca nga grupe muzikore të reja, duke shënuar simbolikisht fillimin e një historie të re për skenën muzikore rinore në Prilep.

Ndërsa të rinjtë krijuan të ardhmen e tyre përmes muzikës dhe veprimit, në nivel kombëtar u ngritën pyetje të rëndësishme në lidhje me transparencën dhe luftën kundër korrupsionit. Në forumin tematik mbi përdorimin e të dhënave mbi pronarët e vërtetë, të organizuar nga Qendra për Komunikime Qytetare, u prezantua një shifër mbresëlënëse – Regjistri ka funksionuar për pesë vjet dhe deri më tani më shumë se 3,000 kompani që kanë fituar tendera kanë zbuluar pronarët e tyre të vërtetë në Sistemin Elektronik të Prokurimit Publik (sipas të dhënave të fundit nga Zyra Shtetërore e Statistikave, më shumë se 72,000 kompani ishin aktive në vitin 2023). Ambasadori zviceran Kristof Somer e theksoi rolin e organizatave të shoqërisë civile dhe gazetarëve investigativë në zbulimin e korrupsionit, duke theksuar se qasja në të dhëna në kohë dhe të plota mbi pronarët e vërtetë është çelësi për një luftë të suksesshme kundër korrupsionit.

Paralelisht, digjitalizimi ka provuar të jetë një mjet i fuqishëm për forcimin e pjesëmarrjes dhe transparencës së qytetarëve.  Fondacioni për internet dhe shoqëri “Metamorfozis” në partneritet me Koalicionin Rural dhe Qendrën për Inovacion Social Blink 42-2 vazhdoi me mbështetjen mentoruese për 10 komuna të ndryshme nga të tetë rajonet planifikuese. Përmes projektit “Transformimi digjital në nivel lokal – Një komunitet gjithëpërfshirës për rezistencë ndaj korrupsionit”, komunat morën mbështetje për zbatimin e mCommunity, një platformë që mundëson përfshirjen online të qytetarëve në të gjitha proceset konsultative.

Janari ishte gjithashtu një muaj arritjesh konkrete për gratë të cilat, përmes projekteve të ndryshme, forcuan aftësitë dhe mundësitë e tyre për pavarësi ekonomike. Në fund të muajit, Antiko dhe organizatat partnere “Gjithmonë bashkëjetesë” dhe “Adrion” shpërndanë solemnisht certifikata për pjesëmarrëset që përfunduan me sukses kursin për grim. Kursi, i zbatuar përmes projektit “Zëri dhe pjesëmarrja e grave dhe të rinjve në: Krijimin e politikave publike dhe një mjedisi mundësues për pjesëmarrje qytetare”, kontribuoi në forcimin e aftësive dhe mundësive për zhvillim personal dhe profesional të grave, si dhe një nxitje për përfshirjen e tyre aktive në tregun e punës.

Ndërsa aftësi specifike i mundësuan grave të bëheshin ekonomikisht të pavarura, u zhvillua një betejë më e gjerë kundër paragjykimeve dhe diskriminimit. HOPS – Opsione për jetë të shëndetshme, në partneritet me Koalicionin “Margjinat” dhe Komitetin e Helsinkit për të Drejtat e Njeriut, zbatoi fushatën “Barazia tani – Fuqizimi i komuniteteve të margjinalizuara për përfshirje sociale dhe mosdiskriminim”. Fushata mbart mesazhin se të gjithë kemi vlerë të barabartë dhe se identiteti i barazisë është i njëjtë për çdo grua. Përmes punës së drejtpërdrejtë në terren, informacionit, edukimit dhe avokimit publik, fushata i inkurajon gratë të njohin të drejtat e tyre dhe të kërkojnë mbrojtje, duke theksuar se barazia nuk duhet të jetë privilegj për disa, por duhet të jetë realitet për të gjithë.

Këto aktivitete janë vetëm pjesë nga mozaiku i aktivizmit qytetar i cili çdo ditë e formëson komunitetin tonë.