Gratë rurale inkurajohen dhe organizohen për ndryshime në komunitetet lokale

“Ndihem e inkurajuar, më e sigurt dhe mjaft e informuar për të drejtat e mia, por edhe për detyrimet e komunës për t’iu përgjigjur kërkesave të grave nga zonat rurale dhe për t’i përfshirë ato në krijimin e politikave lokale. Dhe më e rëndësishmja, për herë të parë kuptova se nuk jemi vetëm në këtë proces, por kemi mbështetjen e organizatave të shoqërisë civile për të vepruar së bashku dhe për të arritur nevojat tona. Tani e di se zëri i një gruaje mund të bëhet i fuqishëm kur mbështetet nga komuniteti dhe i bashkuar me gratë e tjera që besojnë në ndryshim”, thotë Anita Ritovska nga fshati Mozhdivnjak, Kriva Pallankë.

Forcimi i saj për angazhim qytetar në komunitetin lokal është rezultat i pjesëmarrjes aktive në punëtoritë informative dhe edukative në kuadër të projektit “Gratë aktive”, të cilin e zbaton Shoqata Humanitare “Nëna” nga Kumanova, në partneritet me Qendrën Rajonale për Zhvillim të Qëndrueshëm nga Kratova, RCS “Spektar” nga Kriva Pallanka dhe Fondacioni për Zhvillimin e Ndërmarrjeve të Vogla dhe të Mesme nga Kumanova. Qëllimi është aplikimi i modeleve për pjesëmarrjen e qytetarëve në vendimmarrje në nivel lokal përmes sensibilizimit gjinor të veglave për t’iu përgjigjur nevojave të grave rurale për veprim të pavarur dhe kontribut në miratimin e programeve dhe buxheteve të komunave të Kumanovës, Kriva Pallankës dhe Kratovës. Projekti mbështetet nga Qeveria e Zvicrës përmes programit Civika mobilitas, të zbatuar nga QMBN.

Si animatore lokale, e reja Ristovska demonstroi një aftësi për të mobilizuar gratë nga komuniteti i saj. Banoret e Mozhdivnjakut deri më tani nuk ishin njoftuar me kompetencat e vetëqeverisjes lokale dhe detyrimin e saj për t’iu përgjigjur kërkesave të qytetarëve. Pas edukimit, ata u njohën me mundësitë e komunikimit me institucionet, rëndësinë e veprimit të përbashkët dhe metodat për identifikimin e problemeve prioritare. Në të njëjtën kohë, ata gjithashtu shprehën interes për t’u angazhuar në aksione për avokim.

“Përmes punëtorive kuptuam se kemi mundësi dhe fuqi për të bërë ndryshime në komunitetin tonë nëse veprojmë me besim dhe organizim, dhe jo spontanisht dhe individualisht. Është veçanërisht e rëndësishme që bashkërisht të përcaktojmë prioritetet më të larta për komunitetin tonë, siç janë nevoja për rikonstruksionin e godinës së vjetër të shkollës, mbulimi jo i plotë me rrjetin e furnizimit me ujë, mungesa e rrjetit të mjekëve, mosfunksionimi i ambulancës lokale. Tani jemi mjaft të vetëdijshëm dhe të trajnuar për të ditur se ku të adresojmë kërkesat tona, si të paraqitemi para autoriteteve dhe çfarë të presim prej tyre. Uniteti ynë është përparësia jonë më e madhe, gratë nga komunitetet rurale mund të jenë aktorët kryesorë të zhvillimit lokal”, thotë Ristovska.

Dragana Micevska nga i njëjti fshat tregon se për herë të parë është informuar se ekziston një mekanizëm për kërkimin e informatave publike, përmes të cilit mund të mësojë për planet zhvillimore të komunës dhe mënyrën se si shpenzohen mjetet buxhetore.

“Deri më tani askush nuk e ka kërkuar mendimin tonë se çfarë është më e nevojshme në komunitetin tonë. Por me pjesëmarrjen në punëtori jo vetëm që mësuam se si të monitorojmë punën e komunës, por edhe se kemi të drejtë të marrim pjesë në diskutime publike për buxhetin, të japim sugjerime dhe të kërkojmë informacione që na shqetësojnë”, shton Micevska.

Me ndihmën e Shoqatës së Juristëve të Rinj, gratë tashmë po përgatisin një kërkesë specifike për informim publik për problemet më urgjente në Mozhdivnjak, e cila së shpejti do të dorëzohet në Komunën e Kriva Pallankës.

Përveç informimit dhe edukimit, gratë e Mozhdivnjakut tashmë kanë marrë iniciativën për të rregulluar një kënd lojërash për fëmijë në fshat. Problemi është veçanërisht i rëndësishëm sepse aktualisht fëmijët janë duke luajtur në rrugën magjistrale, gjë që paraqet një rrezik serioz për sigurinë.

“E kemi parë që komuna po investon në këndet e lojërave për fëmijë në vendbanimet e tjera. Tani e dimë se kemi të drejtë të kërkojmë, të propozojmë që të rregullohet një objekt i tillë në fshatin tonë dhe të paraqitemi para organeve kompetente. Kjo do të jetë paraqitja jonë e parë para kryetarit të komunës dhe shërbimeve komunale, me të cilën do ta tregojmë gatishmërinë, angazhimin dhe ndikimin tonë”, thonë gratë e fshatit.

Pas përfundimit të ciklit të mëparshëm të punëtorive, gratë u ndjenë të motivuara për të vazhduar pjesëmarrjen e tyre aktive në proceset vendimmarrëse. Ata nuk shihen më si vëzhgues pasivë të proceseve shoqëror, por ato bëhen udhëheqëse dhe avokate të zëshme për ndryshimet që duan t’i shohin në komunitetet e tyre.

Përmes projektit “Gratë aktive”, deri më tani janë mobilizuar rreth 220 gra nga 8 komunitete lokale në Kumanovë, Kriva Pallankë dhe Kratovë. Faza tjetër e projektit parashikon trajnime për aftësi prezantuese, akses më të lehtë në tregun e punës, rrjetëzim rajonal, monitorim të programeve dhe buxheteve, si dhe pjesëmarrje në ngjarje publike. Nëpërmjet pjesëmarrjes së tyre aktive në proceset konsultative dhe avokuese, komunat pritet të zhvillojnë një metodologji për përfshirjen e vazhdueshme dhe thelbësore të grave rurale në planifikimin dhe vendimmarrjen e politikave lokale – në dobi të të gjithë komunitetit.