QENDRA PËR INTEGRIMIN E TË RINJVE “ËNDRRA RINORE” – STRUGË

Buxheti i përgjithshëm: 330.000 denarë

Kohëzgjatja: 04.01.2021 – 05.04.2021 (4 muaj)

KONSTITUENTËT

Konstituentët e Qendrës për integrimin e të rinjve “ËNDRRA RINORE” janë të punësuarit në sektorin privat, punëdhënësit, Komuna e Strugës, Inspektorati i punës, Ministria e Punës dhe Politikës Sociale.

PËR PROJEKTIN E MBËSHTETUR NGA CIVIKA MOBILITAS

Mbrojtja e të drejtave punëtore.

PSE ËSHTË I NEVOJSHËM AKSIONI

Puna është pjesë e jetës së përditshme të gjithëve dhe është thelbësore për dinjitetin, mirëqenien dhe zhvillimin e njeriut. Zhvillimi ekonomik duhet të përfshijë krijimin e vendeve të punës dhe kushtet e punës në të cilat njerëzit mund të punojnë në liri, siguri dhe dinjitet, të mbrojtur nga diskriminimi dhe shfrytëzimi në vendin e punës. Roli i drejtësisë sociale dhe kushtet e mira të punës janë një domosdoshmëri për paqen dhe zhvillimin, një fakt që nuk duhet të nënvlerësohet. Të drejtat e punëtorëve garantohen me Kushtetutë. Bazuar në këto kritere, të drejtat e punësimit trajtohen si të drejta të patjetërsueshme dhe të pakufizuara.

Në rast se punëdhënësit ose institucionet nuk i respektojnë të drejtat e punëtorëve ose i pengojnë ata të ushtrojnë ndonjë të drejtë nga marrëdhënia e punës, ekziston një mosmarrëveshje pune. Mosmarrëveshja e punës është një mosmarrëveshje që lind kur shkelen të drejtat e parashikuara nga ligji ose kur nuk janë përmbushur disa detyrime ndaj punëtorëve që vijnë nga marrëdhënia e punës. Në pajtim me nenin 203 të Ligjit për marrëdhëniet e punës në Republikën e Maqedonisë së Veriut, parashikohet që e drejta për punë të garantohet. Deklarata universale shpall të drejtën për të punuar dhe, në lidhje me këtë, të drejtën për zgjedhjen e lirë të punës dhe për të ushtruar profesionin.

Situata e punëtorëve në sektorin privat, krahasuar me sektorin publik është shumë më e keqe sepse shumica e të punësuarve në sektorin privat janë pjesë e ekonomisë informale, ekonomisë së zezë dhe preken nga evazioni i shpeshtë fiskal.

Duke marrë parasysh hulumtimin e ËNDRRA RINORE të kryer në përputhje me ligjet për të drejtat e punës dhe direktivat e Bashkimit Evropian, rezultatet tregojnë se në Komunën e Strugës situata e të drejtave të punëtorëve nuk është në nivelin e duhur. Kjo do të thotë: një numër shqetësues i punëtorëve pa kontratë punësimi dhe sigurimi, mungesë sigurie në punë, që punojnë më shumë se 40 orë në javë pa kompensim financiar, mobilizim, kthimi i rimbursimit (K15), mungesë e inspektimit në terren nga Inspektorati i punës, mosekzistimi i një sindikate dhe mosbesimi në sistemin ligjor që rezulton në mos ngritjen e një procesi gjyqësor të vetëm për shkeljen e të drejtave të punëtorëve në periudhën 2019-2020.

QËLLIMET DHE REZULTATET

Qëllimi i përgjithshëm: Përmirësimi i kushteve dhe të drejtave të punëtorëve në Komunën e Strugës.

Qëllimi/e specifik/e:

• Forcimi dhe ndërtimi i kapaciteteve të punëtorëve dhe punëdhënësve në lidhje me të drejtat dhe detyrimet që rrjedhin nga LMP, si dhe promovimi i tij;
• Forcimi i bashkëpunimit institucional ndërmjet sektorit privat, Inspektoratit të punës, Komunës së Strugës, Ministrisë së Punës dhe Politikës Sociale;
• Krijimi i kapaciteteve për mbikëqyrjen e institucioneve;
• Rritja e ndërgjegjësimit të qytetarëve për të drejtat e punës;

REZULTATET

1. Punëtorët janë të vetëdijshëm dhe inkurajohen të raportojnë abuzimin me DP;
2. Sistemi i vendosur i takimeve të rregullta midis punëtorëve, punëdhënësve dhe inspektoratit;
3. Përmirësimi i kapaciteteve për monitorim duke bërë presion mbi institucionet për të gjitha shkeljet e ligjeve të të drejtave të punës;
4. Rritja e ndërgjegjësimit të qytetarëve për të drejtat e punës;

AKTIVITETET

1. Trajnim për punëdhënësit dhe punëtorët;
2. Tryezë e rrumbullakët;
3. Ditë e hapur me qytetarët;
4. Krijimi i komisionit për monitorim të institucioneve;
5. Përgatitja e anketës;
6. Përgatitja e videos;