„Е-општество: Институциите мора да се откажат од „љубомората“ кон податоците“ – Мета.мк

Во време кога податоците станаа најважниот капитал на дигиталното општество, дилемата кој ги контролира, кој има корист од нив и како се користат останува отворена. Вештачката интелигенција го забрзува капацитетот за обработка на големи количини на информации и генерирање вредност, но заедно со придобивките, се зголемуваат и ризиците. Овие дилеми и перспективи беа во центарот на панелот што ја испитуваше улогата на вештачката интелигенција и отворените податоци во унапредувањето на демократизацијата на информациите, во рамките на 21-то издание на Меѓународната конференција e-Општество.mk, пишува Порталб.мк

Љупка Ивановска, раководител на Одделот за правни и нормативни работи во Министерството за дигитална трансформација, нагласи дека институциите се подготвуваат за конкретни чекори во наредните месеци, потпирајќи се на локалната експертиза и вклучувајќи ги сите засегнати страни, вклучително и граѓанското општество.

Еден од нашите принципи е да ги завршиме процесите до крај. Отворањето кон граѓаните значи подобрување на довербата во институциите, рече таа.

Ивановска рече дека брзиот развој на вештачката интелигенција, незамислив пред само неколку години, бара зголемена претпазливост при изготвувањето законски решенија:

Ќе внимаваме како ќе се користи во нашата земја.

Од друга страна, Виктор Митевски, извршен директор на Здружението за истражување и анализа – ЗМАИ, подвлече дека отворените податоци не можат да функционираат без барање и притисок од корисниците.

Треба да продолжиме напред и да им дадеме простор на корисниците да создаваат притисок, особено за податоците што доаѓаат од нивната работа, рече тој.

Според Митевски, вештачката интелигенција може да биде клучна алатка за поголема отвореност на институциите и побрза обработка на податоци. Но, најважната промена мора да се случи во рамките на администрацијата:

Институциите треба да го променат начинот на кој ги гледаат податоците. Тие не се сопственост на вработените што работат таму. Треба да се оддалечиме од моделот каде што љубоморно ги чуваме податоците. Не е работа на институциите да одлучуваат кој ги користи и како, нивна одговорност е да ги споделуваат податоците, рече Митевски.

Техничка перспектива за вртогловото темпо на развој на вештачката интелигенција даде Христијан Ѓоревски, професор на ФЕИТ, кој призна дека дури и самата научна заедница е изненадена од напредокот во последните три години.

Се обидуваме да бидеме во чекор со тоа. Оваа алатка може да предизвика и проблеми и конфузија, рече тој, нагласувајќи ја потребата од дисциплиниран и добро осмислен пристап.

Тој исто така подвлече дека институциите не треба да се фокусираат на крајниот корисник на податоците, туку на самиот процес на нивно обезбедување.

Додека Ирена Бојаџиевска, експерт за политики за отворени податоци, фрли светлина врз предизвиците што остануваат непроменети и покрај технолошкиот напредок.

Таа истакна дека отворените податоци ќе останат подеднакво важни во годините што доаѓаат, но прашањата што се појавуваат денес во контекст на вештачката интелигенција се уште посложени.

За вештачката интелигенција, сè е дадено, сè што ставаме на интернет. Но, точноста зависи од тоа што самите сме објавиле, рече таа.

Бојаџиевска предупреди дека вештачката интелигенција не очекува институциите да отвораат податоци, бидејќи може да генерира резимеа дури и без точни референци:

Кога ја прашувам вештачката интелигенција од каде доаѓаат податоците, таа одговара „така е“, без да ми го даде изворот.

Таа рече дека новиот закон за отворени податоци е добра основа, но „не ги решава сите проблеми“.

Денес, во Скопје се одржува 21-то издание на Меѓународната конференција e-Society.Mk од Фондацијата Метаморфозис.